Xavi Hernández heeft zijn eerste twee wedstrijden als bondscoach van het Nederlands elftal achter de rug. De Spanjaard begon zijn tijdperk met een 1-1 gelijkspel tegen Duitsland en pakte drie dagen later in Belgrado zijn eerste overwinning: 1-2 tegen Servië. Vier punten uit twee wedstrijden vormen een veelbelovende start, maar vooral de manier waarop Oranje voetbalt, maakt duidelijk dat er onder Xavi iets aan het veranderen is.
De nieuwe bondscoach werd in augustus aangesteld als opvolger van Ronald Koeman. Met zijn verleden als speler en trainer van Barcelona brengt hij een duidelijke voetbalvisie mee naar Nederland. Xavi benadrukte voorafgaand aan zijn eerste wedstrijden dat hij vooral intensiteit, initiatief en balbezit wilde zien. Na twee duels zijn daar al verschillende eerste signalen van zichtbaar.
Een moeizame start tegen Duitsland
Het debuut van Xavi vond plaats in de Johan Cruijff Arena, waar Duitsland de tegenstander was. Dat was meteen een stevige test voor de nieuwe bondscoach. In de eerste helft oogde Oranje nog wat onwennig. De spelers moesten duidelijk wennen aan de nieuwe ideeën en de manier waarop Xavi het spel wilde laten uitvoeren.
Na rust veranderde dat beeld. Nederland speelde met meer overtuiging, zette Duitsland verder terug en kreeg steeds meer controle over de wedstrijd. De ploeg creëerde kansen en nam nadrukkelijker het initiatief. Uiteindelijk leverde dat in de slotfase de gelijkmaker op: 1-1.
Voor Xavi was vooral de tweede helft belangrijk. Hij zag een elftal dat volgens zijn ideeën wilde voetballen: met druk naar voren, veel beweging en de intentie om de tegenstander op de eigen helft vast te zetten.
Het gelijkspel tegen Duitsland was daarmee niet alleen een resultaat, maar ook een eerste kennismaking met het voetbal dat Xavi voor ogen heeft.
Meerdink zorgt voor een droomdebuut
Drie dagen later moest Oranje alweer aan de bak. In Belgrado wachtte Servië, een tegenstander die fysiek sterk is en voor eigen publiek voor een lastige avond kan zorgen.
Xavi besloot daarbij ruimte te geven aan Mexx Meerdink. De 23-jarige spits kreeg zijn eerste basisplaats voor Oranje nadat hij tegen Duitsland al als invaller zijn debuut had gemaakt.
Dat bleek een gouden zet.
Meerdink opende na een half uur de score vanaf de strafschopstip. De aanvaller bleef rustig en schoot de bal overtuigend binnen. Daarmee maakte hij zijn eerste interlanddoelpunt.
Na rust kwam Servië terug tot 1-1, waardoor Oranje opnieuw geconfronteerd werd met een lastige situatie. De wedstrijd leek te kunnen kantelen, maar Nederland bleef zoeken naar een tweede treffer.
Die kwam uiteindelijk opnieuw van Meerdink.
In de 69ste minuut werkte de spits de bal na een aanval van dichtbij binnen. Daarmee bezorgde hij Xavi zijn eerste overwinning als bondscoach van Oranje. De Serviërs kregen in de slotfase nog mogelijkheden, maar Nederland hield stand en stapte met een 1-2 overwinning van het veld.
Voor Meerdink was het een avond om niet snel te vergeten. Twee doelpunten in zijn eerste basiswedstrijd voor het Nederlands elftal maakten hem de grote man van de avond.
Meer initiatief en meer kansen
Hoewel twee wedstrijden te weinig zijn om al grote conclusies te trekken, valt één ontwikkeling duidelijk op: Oranje probeert onder Xavi aanvallender te voetballen.
De Spanjaard wil dat zijn ploeg het initiatief neemt en niet afwacht wat de tegenstander doet. Dat vraagt om veel beweging zonder bal, een hoge intensiteit en spelers die voortdurend aanspeelbaar zijn.
Tegen Duitsland was vooral de tweede helft daarvan een voorbeeld. Tegen Servië werd het verschil nog duidelijker. Nederland had 67 procent balbezit en kwam tot 25 doelpogingen. Dat betekent niet automatisch dat iedere aanval gevaarlijk was, maar het laat wel zien dat Oranje voortdurend probeerde de wedstrijd te controleren.
Ook Xavi zelf ziet dat er nog ruimte voor verbetering is. Na de wedstrijd tegen Servië wees hij erop dat zijn spelers beter moeten herkennen wanneer ze de ruimte achter de verdediging moeten aanvallen. De ideeën zijn dus aanwezig, maar de uitvoering moet nog groeien.
Dat is niet vreemd. Xavi werkt pas sinds kort met deze groep en kreeg nauwelijks tijd om zijn voetbalprincipes uitgebreid te trainen.
Nieuwe spelers krijgen kansen
Een opvallend onderdeel van de eerste interlandperiode is de ruimte die Xavi geeft aan nieuwe gezichten.
Meerdink is daarvan het duidelijkste voorbeeld, maar ook Ruben van Bommel liet zich zien. Tegen Duitsland leverde de aanvaller in de slotfase een belangrijke bijdrage aan de gelijkmaker. Hij veroverde de bal en gaf vervolgens de assist waaruit Cody Gakpo scoorde.
Xavi sprak na afloop vol lof over Van Bommel en benadrukte dat dergelijke acties passen bij wat hij van zijn spelers verlangt.
Dat betekent niet dat de gevestigde namen ineens naar de achtergrond verdwijnen. Virgil van Dijk blijft bijvoorbeeld aanvoerder en spelers als Gakpo, Frenkie de Jong, Tijjani Reijnders en Denzel Dumfries blijven belangrijke onderdelen van de selectie. Wel lijkt Xavi duidelijk te willen kijken naar spelers die passen bij zijn manier van voetballen.
Vier punten, maar vooral een eerste indruk
Na twee wedstrijden staat Oranje op vier punten. Tegen Duitsland werd gelijkgespeeld, terwijl Servië werd verslagen. Daarmee is de start van Xavi in ieder geval cijfermatig positief.
Toch zeggen de resultaten nog niet alles. De belangrijkste verandering zit mogelijk in de manier waarop Nederland de wedstrijden benadert.
Onder Xavi probeert Oranje hoger druk te zetten, vaker de bal te hebben en met meer spelers aan te vallen. Dat brengt risico’s met zich mee. Wanneer de druk niet goed wordt uitgevoerd, kan er ruimte achter de verdediging ontstaan. Ook zal de ploeg nog moeten leren wanneer het tempo omhoog moet en wanneer juist voor controle gekozen moet worden.
Daar ligt de belangrijkste uitdaging voor de komende wedstrijden.
De komende weken worden interessant
Xavi krijgt voorlopig weinig rust. Oranje speelt in deze Nations League-periode nog tegen Griekenland en opnieuw tegen Servië. Dat betekent dat de Spanjaard snel verder kan bouwen aan zijn ideeën.
De eerste twee wedstrijden hebben in ieder geval laten zien dat de nieuwe bondscoach niet bang is om keuzes te maken. Hij gaf jonge spelers kansen, koos voor een aanvallende benadering en zag zijn ploeg tegen Servië na een moeilijke fase alsnog de overwinning over de streep trekken.
Tegelijkertijd is het duidelijk dat het nieuwe Oranje nog volop in ontwikkeling is. De spelers moeten wennen aan de eisen van Xavi en de trainer moet ontdekken welke combinaties het beste werken.
Vier punten uit twee wedstrijden geven hem daarbij een prettige uitgangspositie. Maar misschien nog belangrijker is dat er in de eerste 180 minuten van het Xavi-tijdperk al een duidelijke voetbalidentiteit zichtbaar begint te worden.
Of die ontwikkeling zich de komende maanden doorzet, zal moeten blijken. Voorlopig heeft Xavi in ieder geval iets neergezet waarop hij kan voortbouwen: een gelijkspel tegen Duitsland, een overwinning in Servië en een jonge spits die zich in twee wedstrijden meteen nadrukkelijk heeft gemeld. Het nieuwe tijdperk bij Oranje is daarmee voorzichtig begonnen.
Informatie over de auteur
